Kısa cevap
Deri alerji testi, alerjiye yol açtığından şüphelenilen maddelerin küçük miktarlarda deriye uygulanıp derinin verdiği tepkinin okunmasıdır. Prick testi polen, ev tozu akarı ve hayvan tüyü gibi hızlı gelişen alerjileri dakikalar içinde gösterir. Yama testi ise temasla ortaya çıkan egzamanın nedenini birkaç gün içinde ortaya koyar. Denizli'de testleri Uzm. Dr. Tuba Çelebi Kayhan değerlendirir.
Bir bakışta
| Prick testi | Önkol derisinde, sonuç aynı seansta okunur |
|---|---|
| Yama testi | Sırta yapıştırılan bantlarla, birkaç gün süren okuma |
| Teste hazırlık | Bazı ilaçlara önceden ara verilmesi gerekebilir |
| Seçim ölçütü | Şikâyetin türü ve öykü |
Alerjide bağışıklık sistemi zararsız bir maddeyi tehlikeli sanır ve ona karşı tepki verir. Deri bu tepkinin en kolay görüldüğü organdır; bu yüzden alerjinin nedenini bulmak için kullanılan testlerin önemli bir bölümü deri üzerinde yapılır. Testin değeri, sonucun sizin şikâyetinizle birlikte yorumlanmasındadır.
Hangi Şikâyetlerde Alerji Testi Yapılır?
Alerji testi, öykünüz bir alerji nedenine işaret ettiğinde anlam taşır. Dermatolojide test düşündüğümüz başlıca durumlar şunlardır:
- Belirli bir ürün, metal ya da işyerindeki bir maddeyle temas sonrası gelişen egzama
- Yüzde, ellerde ya da göz kapaklarında tekrarlayan kaşıntılı kızarıklık
- Mevsimle ya da ortamla ilişkili kaşıntı, hapşırma ve göz sulanması
- Belirli bir yiyecek ya da hayvanla temas sonrası gelişen kurdeşen
Her kaşıntı ya da döküntü alerji değildir. Önce muayeneyle döküntünün türünü belirliyor, test gerekiyorsa hangisinin uygun olduğuna sonra karar veriyoruz.
Prick Testi Nedir, Nasıl Yapılır?
Prick testi, hızlı gelişen (IgE aracılı) alerjileri araştıran bir deri testidir. Önkol derisine işaretlenen noktalara alerjen içeren damlalar konur ve deri her damlanın altından ince bir uçla yüzeysel olarak çizilir. İğne deriye batırılmaz; hissedilen şey kısa bir dokunmadır.
Alerji varsa damlanın olduğu yerde yaklaşık 15 dakika içinde kaşıntılı, kabarık bir kızarıklık oluşur. Kabarıklığın boyutu ölçülerek kaydedilir. Testte karşılaştırma için tepki vermesi beklenen ve beklenmeyen iki kontrol damlası da kullanılır.
Yama Testi Hangi Alerjiyi Gösterir?
Yama testi, temas sonrası günler içinde ortaya çıkan alerjik kontakt dermatiti araştırır. Nikel, parfüm bileşenleri, koruyucu maddeler, saç boyası bileşenleri ve kauçuk katkıları bu tür alerjinin bilinen nedenleri arasındadır. Bu alerji kan testinde ya da prick testinde görünmez; yama testi bunun için gereklidir.
Test maddeleri küçük haznelere konur ve bantlarla sırta yapıştırılır. Bantlar genellikle iki gün yerinde kalır. Bantlar çıkarıldıktan sonra ilk okuma yapılır, geç çıkan tepkiler için birkaç gün sonra ikinci bir okuma gerekir.
Kendi kullandığım ürünler teste eklenebilir mi?
Bazı durumlarda kullandığınız krem, kozmetik ya da iş ortamındaki ürünler de değerlendirmeye alınabilir. Hangi ürünlerin uygun olduğunu muayenede konuşuyoruz; ürünleri kutularıyla birlikte getirmeniz yararlı olur.
Alerji Testine Nasıl Hazırlanılır?
- Kullandığınız bütün ilaçları muayenede bildirin. Antihistaminikler prick testini, kortizonlu ilaçlar yama testini etkileyebilir.
- Test bölgesine birkaç gün önceden krem ve kortizonlu ilaç sürmeyin.
- Yama testi öncesinde sırtınızın yoğun güneş almamış olmasına dikkat edin.
- Şikâyetin başladığı dönemi ve şüphelendiğiniz ürünleri not ederek gelin.
İlaçlara ara vermek gerekip gerekmediğine hekim karar verir. Astım ya da kalp ilacı gibi düzenli kullandığınız tedavileri kendiliğinizden bırakmayın.
Alerji Testinin Riskleri Var mı?
Deri testlerinde beklenen etki, test noktalarında birkaç saat ya da birkaç gün süren kaşıntı ve kızarıklıktır. Yama testinde güçlü bir tepki o bölgede geçici renk değişikliğine yol açabilir. Prick testinde yaygın ve ağır alerjik tepki çok nadirdir; yine de test, gerekli önlemler alınarak ve hekim gözetiminde yapılır.
Testten sonra dudak ya da dilde şişlik, nefes darlığı veya baş dönmesi gelişirse en yakın hastanenin acil servisine başvurun.
Alerji Testi Sonucu Nasıl Yorumlanır?
Pozitif bir sonuç, o maddeye karşı duyarlılık olduğunu gösterir; ama şikâyetinizin nedeninin o madde olduğunu tek başına kanıtlamaz. Sonucu, maddeyle ne zaman ve nasıl temas ettiğinizle birlikte değerlendiriyoruz. Gerçek bir neden bulunduğunda size hangi ürünlerde bulunduğunu ve etiketlerde hangi adlarla geçtiğini anlatıyoruz.
Testle nedeni ortaya konan bir kontakt alerjide maddeden uzak durmak egzamayı belirgin biçimde azaltır. Kaşıntılı döküntünüzün egzama dışında bir nedeni olabileceği düşünülürse egzama, ürtiker ve diğer cilt hastalıklarının tanısı aynı muayenenin parçası olur. Tanı yine net değilse küçük bir deri biyopsisi gündeme gelebilir.
Kan Testi ile Deri Testi Arasındaki Fark Nedir?
Kandan bakılan spesifik IgE testi, prick testiyle aynı türden hızlı alerjileri araştırır. Yaygın egzama nedeniyle derinin teste uygun olmadığı ya da antihistaminiğin bırakılamadığı durumlarda tercih edilebilir. Temas alerjisi ise kanda ölçülemez; onun için yama testi gerekir.
Denizli'de Deri Alerji Testi Değerlendirmesi
Kliniğimizde alerji testine karar vermeden önce şikâyetinizi ve derinizi muayene ediyoruz. Hangi testin, hangi maddelerle yapılacağını öykünüze göre planlıyor, sonucu da sizinle birlikte yorumluyoruz. Tekrarlayan kaşıntı ya da egzamanız varsa randevu için bize ulaşabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Alerji testinden önce antihistaminik ilacı bırakmalı mıyım?
Yama testi sırasında duş alabilir miyim?
Çocuklara deri alerji testi yapılır mı?
Alerji testi negatif çıktı ama şikâyetim sürüyor, neden?
Denizli'de cilt alerjisi testi için hangi doktora gitmeliyim?
Kaynaklar
- Allergies: Diagnosis — NHS
- Patch tests — DermNet
- Contact dermatitis: Diagnosis and treatment — American Academy of Dermatology
Buradaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır; muayene, tanı veya tedavinin yerine geçmez. Size özel değerlendirmeyi muayenede yapıyoruz.