El ve Ayak Terlemesi Neden Olur, Nasıl Azaltılır?

Avuç içleri ve ayak tabanları vücutta ter bezlerinin en yoğun bulunduğu yerlerdir. Bu bölgelerdeki bezler sıcaklıktan çok heyecan ve stres gibi duygusal uyaranlara yanıt verir. Islak bir el sıkışma, kâğıdı buruşturan avuç ya da terlikten kayan ayak bu yüzden çoğu zaman en gergin anlarda ortaya çıkar.

El ve ayak terlemesi, aşırı terleme (hiperhidroz) tedavisinin en belirgin hissedildiği bölgesel tiplerden biridir. İki bölgenin derisi, ayakkabı ve eldiven gibi koşulları farklı olduğu için önlemler ve tedavi seçimi de bölgeye göre değişir.

El ve Ayak Terlemesi Neden Olur?

El ve ayak terlemesinin büyük bölümü birincil (odaksal) hiperhidrozdur: ter bezleri sağlıklıdır, ancak onları uyaran sinir sistemi gereğinden fazla çalışır. Ailede benzer şikâyet olabilir. Şikâyet genellikle çocukluk ya da ergenlikte başlar, iki elde ve iki ayakta eşit görülür, uykuda belirgin değildir.

Daha seyrek olarak terleme bir hastalığın ya da ilacın sonucudur. Yetişkin yaşta yeni başlayan, tek tarafta olan ya da bütün vücuda yayılan terlemede tiroid bezinin fazla çalışması, şeker hastalığı ve kullanılan ilaçlar araştırılır.

El Terlemesi ile Ayak Terlemesi Hangi Sorunlara Yol Açar?

İki bölgede de sorun yalnız ıslaklık değildir. Sürekli nemli kalan deri yumuşar, kolay tahriş olur ve mikroplara açık hâle gelir.

• Ellerde: kalem, telefon ve direksiyon tutmada zorluk, kâğıdın ıslanması, el sıkışmaktan kaçınma; bazı kişilerde parmak kenarlarında kaşıntılı su kabarcıklarıyla seyreden el egzaması.
• Ayaklarda: ayakkabı içinde kayma, çorapların çabuk ıslanması, kötü koku, parmak aralarında ayak mantarı ve ayak tabanında küçük çukurcuklarla görülen bir bakteriyel enfeksiyon (çukurlu keratoliz).

Ayakta kaşıntı, soyulma ya da çatlak varsa bunun terlemeye eşlik eden bir mantar ya da egzama olup olmadığına bakmak gerekir. Bu sorunlar cilt mantarı ve egzama tedavisi ile terleme tedavisinden ayrı olarak ele alınır.

Evde El ve Ayak Terlemesini Azaltmak İçin Neler Yapılabilir?

Eller için

• Ter önleyiciyi geceleri, tamamen kurumuş avuç içlerine sürün; sabah elinizi yıkayın.
• Yanınızda pamuklu bir mendil bulundurun; ıslak eli kurulamak tutuşu kolaylaştırır.
• Sık el yıkamada sabun sonrası nemlendirici kullanın; kuruyan ve çatlayan deri tahrişe daha açıktır.

Ayaklar için

• Nemi çeken çorap tercih edin, gün içinde bir kez çorap değiştirin.
• Aynı ayakkabıyı art arda iki gün giymeyin; ayakkabının tamamen kuruması zaman alır.
• Çıkarılabilir tabanlıkları sık sık havalandırın ya da değiştirin.
• Duştan sonra parmak aralarını özenle kurulayın.
• Mevsim uygunsa hava alan ayakkabı ya da sandalet giyin.

Bu önlemler terlemeyi ortadan kaldırmaz ama nemin yol açtığı koku, mantar ve tahriş gibi sorunları belirgin biçimde azaltır.

El ve Ayak Terlemesinde Tedavi Basamakları Nelerdir?

Tedavi, en basit yöntemden başlayıp gerektiğinde bir sonraki basamağa geçilerek planlanır. Basamaklar birlikte de kullanılabilir.

Ter önleyiciler

Alüminyum tuzu içeren ter önleyiciler ter bezlerinin kanallarını geçici olarak tıkar. Ter bezlerinin yavaşladığı gece saatlerinde sürüldüğünde daha iyi işe yarar. Kaşıntı ya da yanma olursa uygulama aralığını açmak çoğu zaman yeterlidir.

İyontoforez

İyontoforezde eller ya da ayaklar musluk suyu dolu bir hazneye konur ve sudan zayıf bir elektrik akımı geçirilir. Başlangıçta seanslar sık yapılır, etki oturunca aralar açılır. Evde kullanılabilen cihazları olduğu için düzenli uygulamaya uygun bir yöntemdir; kalp pili, gebelik ve vücutta metal implant varlığında kullanılmaz.

Botoks

Botoks, ter bezlerine giden sinir sinyalini geçici olarak baskılar. Avuç içi ve ayak tabanında deri içine çok sayıda küçük dozda uygulanır. Kliniğimizde avuç içi ve ayak tabanı terleme botoksunu terleyen alanı belirledikten sonra uyguluyoruz; etki ortalama 6 ay sürer, avuç içinde daha kısa olabilir.

Ağızdan alınan ilaçlar

Antikolinerjik ilaçlar bütün vücutta ter yapımını azaltır. Ağız kuruluğu ve bulanık görme gibi yan etkileri olabildiği için uygun kişide, düşük dozla ve hekim takibinde kullanılır.

El Terlemesi Ameliyatı Ne Zaman Gündeme Gelir?

Ter bezlerine giden sinirlerin göğüs boşluğunda kesildiği ameliyat (sempatektomi) yalnız diğer bütün yöntemlerin yetersiz kaldığı ağır el terlemesinde düşünülür. Ameliyattan sonra sırt, karın ve bacaklarda telafi edici terleme gelişebilir ve bu durum geri döndürülemeyebilir. Bu nedenle karar, ilgili cerrahi uzmanlıkla birlikte ve son seçenek olarak verilir.

El ve Ayak Terlemesinde Ne Zaman Hekime Başvurmalı?

Terleme işinizi, okulunuzu ya da sosyal ilişkilerinizi etkiliyorsa ve evdeki önlemler yetmiyorsa muayene için beklemeye gerek yoktur. Şu durumlarda ise başka bir nedenin araştırılması gerekir:

• Terleme yetişkin yaşta yeni başladıysa
• Yalnız bir elde ya da bir ayakta oluyorsa
• Gece uykudan uyandıracak kadar terliyorsanız
• Kilo kaybı, ateş ya da çarpıntı eşlik ediyorsa
• Ayakta iyileşmeyen yara, renk değişikliği ya da yoğun kaşıntı varsa

Denizli'de El ve Ayak Terlemesi Değerlendirmesi

Muayenede terlemenin birincil mi yoksa başka bir nedene bağlı mı olduğunu ayırıyor, ellerde ve ayaklarda eşlik eden mantar ya da egzama olup olmadığına bakıyoruz. Denizli kliniğimizde avuç içi ve ayak tabanı için botoks uygulamasını dermatoloji uzmanımız yapar; diğer basamakları da aynı muayenede konuşuruz. Seçeneklerin tamamı için Denizli aşırı terleme tedavisi bilgilerine göz atabilir, randevu için bizi telefonla arayabilirsiniz.