Hamilelikte Cilt Lekeleri: Gebelik Maskesi, Güvenli Bakım ve Doğum Sonrası Tedavi

Gebelikte deri, hormonlardaki büyük değişime hızla yanıt verir. Pigment üreten hücreler daha etkin çalışır; zaten koyu olan bölgeler biraz daha koyulaşır, yüzde de daha önce olmayan lekeler belirebilir. Bu değişimlerin çoğu bebeğe zarar vermez ve doğumdan sonra azalır.

Gebelikte asıl hedef, lekenin derinleşmesini önlemek ve tedaviye doğru zamanda başlamaktır. Kliniğimizde doğum sonrası leke tedavisini gebelikteki korunmayla birlikte tek bir plan olarak ele alıyoruz.

Hamilelikte Ciltte Hangi Lekeler Oluşur?

• Gebelik maskesi (melazma): yanaklarda, alında, burun sırtında ve üst dudakta simetrik kahverengi lekeler.
• Linea nigra: göbekten aşağıya uzanan koyu renkli çizgi.
• Genel koyulaşma: meme başları, meme başı çevresi, koltuk altı, iç bacak ve genital bölgede belirginleşen renk.
• Var olan lekelerde koyulaşma: çiller ve eski sivilce lekeleri daha görünür hâle gelebilir.

Genel koyulaşma gebeliğin ilk aylarında başlayabilir. Gebelik maskesi ise daha çok gebeliğin ikinci yarısında belirginleşir ve koyu tenli kadınlarda daha belirgin seyreder.

Gebelik Maskesi Neden Çıkar?

Gebelikte yükselen östrojen ve progesteron, pigment hücrelerini uyarır. Bu hücreler güneş ışığına da daha duyarlı hâle gelir; bu yüzden yazın ya da güneşli bir tatilden sonra leke bir anda belirginleşebilir. Görünür ışık ve ısı da lekeyi koyulaştıran etkenlerdendir.

Gebelik maskesi, gebelik dışında görülen melazmayla aynı lekedir; yalnız tetikleyicisi gebeliktir. Yüzünüzdeki lekenin melazma mı yoksa güneş lekesi ya da çil mi olduğunu anlamak için leke türlerinin farkına bakabilirsiniz.

Hamilelikte Lekelerden Korunmak İçin Ne Yapılabilir?

Gebelikte yapabileceğiniz en etkili şey, lekeyi besleyen ışık ve ısıdan korunmaktır:

1. Her sabah, kış aylarında ve bulutlu günlerde de güneş koruyucu sürün; dışarıdaysanız yaklaşık 2 saatte bir yenileyin.
2. Çinko oksit ve titanyum dioksit içeren mineral filtreli ürünleri seçin. Demir oksit içeren renkli koruyucular görünür ışığa karşı da destek sağlar.
3. Geniş kenarlı şapka kullanın, güneşin dik olduğu saatlerde gölgede kalın.
4. Sauna, hamam, sıcak mutfak ve uzun süreli sıcak duş gibi ısı kaynaklarını sınırlayın.
5. Cildi tahriş eden sert peeling ürünlerinden, kese ve parfümlü kozmetiklerden uzak durun.

Filtre türleri, koruma faktörü ve uygulama miktarı için güneş koruyucu nasıl seçilir sorusunun cevabı gebelikte de geçerlidir.

Gebelikte Hangi Leke Tedavilerinden Kaçınılır?

Gebelikte birçok leke tedavisi önerilmez. Bunun nedeni, bazı etken maddelerin ciltten kana geçmesi ve bebek üzerindeki etkilerinin yeterince bilinmemesidir.

Kaçınılan kremler

• Hidrokinon: ciltten emilimi diğer leke kremlerine göre görece yüksektir; gebelik ve emzirmede güvenliği gösterilmemiştir.
• Retinoidler: A vitamini türevleridir. Ağızdan alınan isotretinoin ve krem olarak kullanılan tazaroten doğumsal bozukluğa yol açabildiği için gebelikte kullanılmaz. Tretinoin ve adapalen için kanıt tartışmalı olduğundan bu dönemde önermiyoruz.
• Etiketini bilmediğiniz karışım kremler: içeriği belirsiz, internetten ya da tezgâh altından alınan leke kremleri kortizon ya da cıva gibi zararlı maddeler içerebilir.

Kaçınılan işlemler

Gebelik ve emzirme döneminde kliniğimizde lazer ve BBL ışık tedavisi, kimyasal peeling, Cosmelan gibi leke açıcı maske sistemleri, dermapen ve mezoterapi gibi iğneli uygulamalar yapmıyoruz. Bu işlemlerin hepsi doğumdan sonra planlanabilir; gebelikte ertelemek tedavinin başarısını azaltmaz.

Hamilelikte Hangi Bakım Uygulamaları Daha Güvenlidir?

Ciltte yerel etki gösteren ürünlerin çoğu kana çok az geçer. Bu nedenle gebelikte nazik bir temizleyici, nemlendirici ve mineral filtreli güneş koruyucudan oluşan sade bir bakım rahatlıkla sürdürülebilir.

Lekesi belirgin biçimde rahatsız eden anne adaylarında, gebelikte kullanımı güvenli kabul edilen azelaik asit gibi yerel etkili bir krem düşünülebilir. Bu kremi gebelik haftanızı bilerek ve kontrollü bir süre için öneriyoruz. Görüntüden rahatsızsanız, mineral içerikli kapatıcı makyaj ürünleri de lekeyi tedavi beklerken gizlemenin zararsız bir yoludur.

Gebelik Maskesi Doğumdan Sonra Geçer mi?

Gebelik maskesi doğumdan sonraki aylarda açılma eğilimindedir. Bir kısmında leke tamamen kaybolur, bir kısmında ise soluk bir iz kalır ya da her yaz yeniden koyulaşır. Linea nigra ve genel koyulaşma da doğumdan sonra soluklaşır, ancak her zaman eski hâline dönmez.

Lekenin seyrini etkileyen iki önemli etken vardır: doğumdan sonra güneşten korunmayı sürdürmek ve hormon içeren doğum kontrol yöntemleri. Doğumdan sonra hap kullanmaya başladıysanız, bunu leke muayenesinde mutlaka belirtin.

Doğumdan Sonra Leke Tedavisine Ne Zaman Başlanır?

Doğumdan hemen sonra tedaviye başlamak yerine, lekenin kendiliğinden ne kadar açılacağını birkaç ay izlemeyi öneriyoruz. Bu sürede güneş koruyucu ve sade bakım sürer.

• Emzirme sürerken: emzirmeyle uyumlu krem seçenekleri ve sıkı güneş koruması ile ilerleriz.
• Emzirme bittikten sonra: leke hâlâ belirginse krem tedavisi, Cosmelan ya da uygun durumda lazer ve ışık tedavileri planlanabilir.
• Mevsim: peeling ve lazer gerektiren bir planı mümkünse sonbahar ve kış aylarına denk getiririz.

Yaygın ve yüzeysel lekelerde, emzirme döneminin ardından yapılan kimyasal peeling seansları kremlerin etkisini hızlandırabilir. Gebelik maskesi tekrarlama eğiliminde olduğundan melazma için leke tedavisi bittikten sonra da güneş koruması ve bakım kremleri sürer.

Hamilelikte Benlerde Değişim Olması Normal mi?

Gebelikte benler hafifçe koyulaşabilir ya da karın gibi gerilen bölgelerde biraz büyüyebilir; bu geçici değişimler çoğu zaman zararsızdır. Ancak şekli düzensizleşen, içinde farklı renkler beliren, kanayan ya da diğerlerinden hızla ayrışan bir beni doğumu beklemeden göstermeniz gerekir.

Dermatoskopi iğne ya da ilaç içermeyen, ışık ve büyütmeyle yapılan bir bakış muayenesidir. Bu nedenle gebelikte ben kontrolü için doğumu beklemeniz gerekmez.

Denizli'de Gebelikte ve Doğum Sonrasında Leke Değerlendirmesi

Gebeliğinizin herhangi bir döneminde lekeleriniz ya da benleriniz için muayeneye gelebilirsiniz. Muayenede gebelik haftanızı, kullandığınız ürünleri ve lekenin ne zaman başladığını konuşuyor, bu döneme uygun bakımı ve doğum sonrası tedavi zamanını birlikte belirliyoruz. Uzm. Dr. Tuba Çelebi Kayhan ile görüşmek için telefonla randevu alabilirsiniz.